Felix Van Groeningen: "Zoektocht naar een eigen stem”

by Greet Ramaekers May 1, 2020
Begian director Felix Van Groeningen

Tim P. Whitby/Getty Images for BFI

Felix Van Groeningen (42) is een van de meeste succesvolle Belgische regisseurs en scenaristen. In 2009 maakte de rasechte Gentenaar een eerste keer furore met De Helaasheid der Dingen op het filmfestival van Cannes. Enkele jaren later, in 2012, volgde de echte doorbraak met The Broken Circle Breakdown, een muzikaal getint familiedrama met een weergaloze Veerle Baetens en Johan Heldenbergh in de hoofdrollen. Niet alleen in België werd de film een commercieel succes, ook internationaal wist de film te bekoren, met als kers op de taart een Oscarnominatie voor Beste Buitenlandse Film. In 2016 mocht Felix met zijn volgende prent Belgica het prestigieuze Sundance Film Festival openen, waar hij tevens de prijs binnenhaalde voor Beste Regisseur in de categorie Wereldcinema Drama. Nadien waagde Van Groeningen de stap naar Tinseltown, en ging in zee met Plan B Entertainment, het productiehuis van niemand minder dan Brad Pitt. Samen brachten ze het aangrijpende drama Beautiful Boy, het waargebeurde verhaal van journalist David Sheff (Steve Carell) die zijn zoon Nic (Timothée Chalamet) tracht te helpen om af te kicken van zijn verwoestende meth-verslaving. De film ging in wereldpremière op het filmfestival van Toronto. Timothée Chalamet’s hartverscheurende performance werd bekroond met een Golden Globe-nominatie voor Best Supporting Actor.

Felix, als we even terugblikken was 2013 hét jaar van de doorbraak voor jou met de kaskraker The Broken Circle Breakdown. Hoe heb je de ongelofelijke weg naar de Oscars destijds beleefd?

Het was de max. Uiteraard wilden we allemaal die Oscar winnen, maar het voornaamste was om van het moment genieten én te profiteren om mensen uit de filmindustrie te ontmoeten. Ik was blij dat ik de Oscarcampagne heb kunnen delen met mijn acteurs Veerle Baetens, Johan Heldenbergh en producent Dirk Impens. Een film maak je namelijk nooit alleen, dus win je ook nooit alleen. Ook al ging de Academy Award voor Best Foreign Film uiteindelijk naar La Grande Belezza, toch heeft de nominatie me geen windeieren gelegd. Al snel gingen tal van deuren open en voor ik het wist zat ik aan tafel met Brad Pitt en Plan B Entertainment die me het script van Beautiful Boy voorstelden. Ik was enorm aangegrepen door de sterke vader-zoon relatie en het emotionele verhaal dat met momenten heel donker en echt diep gaat.

De hoofdrollen in Beautiful Boy werden glansrijk vertolkt door Timothée Chalamet en Steve Carell? Hoe was het om samen te werken met zulke Hollywood A-listers?

Ik herinner me nog goed toen Timothée voor het eerst auditie kwam doen. Dit was nog voor hij bekend was geworden met Call Me By Your Name. Zelfs toen bruiste hij al van talent, zelfvertrouwen en charme, waardoor ik wist dat hij deze uitdagende rol naar zijn hand zou kunnen zetten.

Als regisseur ben je de coach van een ploeg en ik kon niet trotser zijn op het teamwork van mijn spelers. Zowel Timothée als Steve waren niet alleen enorme talenten, maar schatten van mensen. Ze kwamen niet zomaar opdagen voor een doodgewone werkdag. Nee hoor, ze hebben zich met hart en ziel gesmeten voor deze film en dat deed enorm deugd. Ik was hun grootste fan!

Elk van je films zijn gekenmerkt door je eigenzinnige stempel. Zelfs Timothée Chalamet was onder de indruk van jouw unieke Europees getinte regisseursstijl. Hoe zou jij een Felix Van Groeningen film omschrijven en hoe kies jij het geknipte project uit?

Het spectrum van films waar ik naar op zoek ga is enorm ruim. Ik probeer mijn tijd te nemen en laat me niet opjagen om verliefd te worden op een script. Of een project nu in België of in Hollywood plaatsvindt, maakt voor mij in principe niet veel uit. Elke film is een nieuw avontuur, een zoektocht naar een eigen stem, die pas echt vorm krijgt doorheen het proces. Het is moeilijk om uit te leggen: soms vloeit die creativiteit voort uit je vingertoppen en soms vanuit de kronkels in je hersenpan. Ik hou ervan om samen met andere mensen te werken die deze creatieve zoektocht mee stimuleren. Ik probeer niet alleen van start te gaan met enkel een verhaal, maar ook te vertrekken vanuit een gevoel. Film is emotie, dus als ik geen verbinding heb met het script, zal het moeilijk zijn om gevoelens los te kweken bij de kijker. Het belangrijkste voor mij is dat ik verliefd word op een verhaallijn, al weet ik meestal niet meteen hoe zich dat visueel zal vertalen. Maar door me open te stellen en energieën rondom mij op te pikken, valt alles gaandeweg in zijn plooi.

Op de Hollywood Film Awards van 2018 kreeg je voor Beautiful Boy de prijs voor Hollywood Breakthrough Director Award overhandigd door niemand minder dan Brad Pitt. Wat betekende die erkenning voor jou?

Er staan heel wat ongelofelijke namen in het rijtje van regisseurs die deze prestigieuze prijs voor mij gewonnen hebben, dus ik voelde me enorm gevleid. Ik sta zelf niet graag in de spotlights, maar ik ben wel blij dat ik hiermee de film in de kijker kon zetten. Gelukkig had ik mijn speech voorbereid in de spiegel. (lacht) Daarnaast was het ook wel speciaal om de prijs in ontvangst te nemen van Brad Pitt die als producent ook een van de grootste supporters was van Beautiful Boy.

Momenteel wordt bijna elk filmfestival afgelast door de coronaviruscrisis. Hoe belangrijk zijn deze festivals voor filmmakers en entertainmentindustrie peeps?

Een wereldpremière op het hoogste toneel, zoals in Sundance bijvoorbeeld, heeft een enorme waarde voor de toekomst van een film. Topdistributeurs vanuit alle hoeken van de wereld zijn er aanwezig op zoek naar een nieuwe aankoop. Grootschalige rode lopers als in Toronto of de Oscars geven me wel soms een overweldigend gevoel. Tegelijkertijd zijn die momenten ook telkens een blij weerzien met de cast en crew. Eens in de cinemazaal ben ik altijd eerst heel zenuwachtig, maar wanneer je ziet dat de mensen moeten lachen of muisstil worden op de juiste momenten, geeft dat een immense ontlading. Een staande ovatie geeft ook een enorm gevoel van eenheid onder iedereen die aan de film heeft gewerkt, omdat we samen onze visie hebben kunnen overbrengen naar het publiek. Echt super!

Tenslotte, wat advies zou je willen meegeven aan jonge Belgische filmmakers?

Het is altijd leuk om een prijs te winnen, maar vergelijk je succes zeker niet met dat van anderen. Iedereen heeft zijn eigen weg en er zijn zoveel verschillende manieren waarop je een film kan brengen naar een publiek. Geef je passie nooit op, vlieg erin en… have fun!