Michaël Roskam: "Goede dingen hebben tijd nodig"

by Greet Ramaekers May 15, 2020
Belgian director Michael R. Roskam

Vittorio Zunino Celotto/Getty Images

Michaël R. Roskam (47) had als jonge student “scenarioschrijven” en “beeldende kunst” al een neus voor cinema. Met vier indrukwekkende kortfilms in amper vijf jaar, werkte de scenarist-regisseur zich al snel naar boven op de ladder. In 2011 realiseerde Roskam zijn eerste langspeelfilm… en wat voor eentje! Rundskop, een misdaaddrama over de Belgische hormonenmaffia met Matthias Schoenaerts in de hoofdrol, werd een gigantisch internationaal succes, met als kers op de taart een Oscarnominatie voor beste niet-Engelstalige film. Nadat ook het filmmagazine Variety de Truienaar uitriep tot één van de “10 directors to watch,” kon een Hollywoodavontuur niet langer uitblijven. In 2014 maakte Roskam zijn debuut op Amerikaanse bodem met The Drop, een misdaadthriller over een bar in Brooklyn die functioneert als dekmantel voor het witwassen van maffiageld. Naast zijn vertrouwde leading actor en boezemvriend Matthias Schoenaerts, maakten ook klinkende namen als Tom Hardy, Noomi Rapace en wijlen James Gandolfini deel uit van de indrukwekkende cast. The Drop ging onder lovende kritieken in wereldpremière op het internationaal filmfestival van Toronto. Roskam’s laatste langspeelfilm Le Fidèle, met wie anders dan Schoenaerts in de hoofdrol, ging in 2017 in première op hetzelfde prestigieuze festival. Roskam, gekend om zijn intelligente donkere stijl, broedt momenteel in alle stilte op een nieuw Amerikaans avontuur en een Europees project over het bijzondere leven van Sylvia Kristel, bekend van de Emanuelle films en echtgenote van Hugo Claus.

Laat ons eerst eventjes terugblikken naar 2012, het magische jaar toen je met je intrigerende debuut Rundskop een Academy Award nominatie voor beste buitenlandse film in de wacht sleepte. Wat betekende die erkenning voor jou en wat is je het meeste bijgebleven?

Het internationale parcours dat we met Rundskop hadden afgelegd was sowieso al prachtig, maar om de Oscars te mogen meemaken was natuurlijk een enorm fijne ervaring. Mijn persoonlijk hoogtepunt was toen mijn grote idool Michael Mann werd gekozen om het officiële certificaat aan mij te overhandigen. Ik zal nooit vergeten toen ik vlak na de nominatie een telefoontje van hem kreeg: “Hello, this is Michael Mann. Ik ben een grote fan van je film en zou je graag ontmoeten.” Waw … toen dacht ik echt: “Holy shit!” (Lacht) De dag van de Oscars zelf was ik vrij ontspannen en ben ik met mijn twee voetjes op de grond blijven staan. Weet je, ik wilde gewoon van elk moment genieten. Het feest was te schoon om enige vorm van tristesse toe te laten. Ik was dan ook oprecht blij toen A Separation uiteindelijk won. Werkelijk een fantastische film en ik vond het knap hoe een Iraanse filmmaker dat kon waarmaken in zo’n complexe politieke situatie. Natuurlijk was deze nominatie ook wel een mooie springplank voor mij. Zo’n bekroning creëert natuurlijk geweldig mooie toekomstperspectieven en ik ontving dan ook verschillende aanbiedingen.

Je hebt altijd wel een zwak gehad voor Amerika, wat fascineert je aan dit land?

In 2007 ben ik voor het eerst een maand in Culver City geweest om mijn kortfilm te draaien: Today is Friday (gebaseerd op het boek van Ernest Hemingway). Ik koester geweldig mooie herinneringen aan die tijd en genoot er enorm van om Los Angeles en het gezellige Culver City te ontdekken. Mijn dagelijkse stamcafé was Starbucks, tegenover het befaamde Culver Hotel dat vroeger in handen was van niemand minder dan Charlie Chaplin. Wist je trouwens dat Chaplin het hotel verloor aan John Wayne nadat die hem had verslagen in een spelletje poker? Fantastisch verhaal, toch? (Lacht)

Met The Drop was jij de eerste Belgische regisseur die zich in een groot Hollywoodavontuur kon storten. Hoe blik je terug op die ervaring?

Geweldig, ik zou er meteen terug aan beginnen. Kijk, ik ben een grote liefhebber van de Amerikaanse film. Die kent een enorme traditie en heeft een grote invloed gehad op mijn eigen werk. Toen ik werd benaderd door verschillende agenten uit de Verenigde Staten, hoefde ik dus niet lang na te denken. In het begin was het wel nog een beetje aftasten naar het juiste script. Animal Rescue, zoals de film origineel was genaamd, sprak me meteen aan, maar in eerste instantie was David Cronenberg nog verbonden aan de film. Nadat hij, en later nog Neil Burger, om verschillende redenen moesten afhaken, ben ik met de studio rond de tafel gaan zitten om mijn visie te bespreken. Dat is toen blijven hangen en daarna is alles in een stroomversnelling gekomen. In geen tijd wisten we Tom Hardy, James Gandolfini en Noomi Rapace te casten.

Al moet ik toegeven dat de overstap naar Amerika toch ook niet altijd eenvoudig was. De zeer strak gestructureerde overlegcultuur tussen mezelf, de studio’s en de producer was een grote aanpassing voor mij. De financiering komt hier vanuit de privésector, waardoor de film psychologisch in handen is van de geldschieter. “It’s his money, so his movie.” Terwijl in België die macht gaat naar degene die het geld lospeutert en dat zijn de producer en de regisseur. In eigen land kon ik daardoor samen met de producent veel gemakkelijker beslissingen nemen, terwijl je hier eerst met acht mensen rond de tafel moet zitten. Hollywood is soms een bikkelharde industrie waar je mee moet volgen. Gelukkig zijn ze in Amerika heel genereus geweest naar mij toe en tonen ze begrip voor het leergeld dat ik heb betaald door hun protocol toch te schenden.

De alom-geliefde acteur James Gandolfini leverde zijn allerlaatste wapenfeit op het witte doek in The Drop. Wat herinner jij je het meest van hem?

Tja, dat was natuurlijk voor veel mensen over de hele wereld een ware shock, mezelf inclusief, zeker omdat hij vlak na de opnames overleed. Ik was daar echt niet goed van, vooral omdat we een hechte professionele vriendschapsband hadden opgebouwd. James was een geweldig acteur en een fantastische kerel. Ik hoop echt uit de grond van mijn hart dat ik hem eer heb aangedaan met The Drop, want ik vond hem echt super. Enkele weken voor zijn overlijden stuurde hij me nog een foto op van de achterkant van de Hollywoodletters. Die waren vol graffiti besmeurd waardoor je amper iets kon zien van het uitzicht over Los Angeles. Er zat een briefje bij met de woorden: “This is all I have to say about Hollywood”. Een cadeau met een gouden raad die ik nooit zal vergeten, want ik denk dat hij mij wou waarschuwen voor de valkuilen in deze business die soms toch wel tricky kunnen zijn.

Hoe zal volgens jou de film- en televisiewereld er na deze pandemie uit zien? Zal dit de entertainmentindustrie veranderen?

Tja, alles hangt er natuurlijk vanaf hoe snel er een vaccin op de markt kan komen en hoelang deze pandemie nog zal nazinderen in ons hoofd. Ik denk dat er uit deze strikte periode alvast enkele innovatieve films in “Corona Dogma Stijl” zullen bloeien, net zoals de befaamde Dogma 95 films van Lars von Trier. Sommige goedkopere alternatieven, ik denk bijvoorbeeld aan de Zoom meetings, zullen ook wel blijven om productiekosten te verminderen. Maar eerlijk gezegd hoop ik dat binnen een half jaar alles terug normaliseert en dat tegen 2021 de meeste sets terug normaal zullen draaien. Globaal en politiek gezien, zal er meer budget uitgaan naar virologen (lacht), maar de film- en televisiewereld zal in de toekomst gewoon de draad van weleer opnieuw opnemen.

Tenslotte, heb je al toekomstplannen in Hollywood of elders?

Ik ben volop bezig met het uitwerken van het scenario van de Belgisch-Nederlandse filmproductie over Sylvia Kristel. Door de coronacrisis is nu hét moment om te concentreren op script development en om ons extra voor te bereiden in het geval er strikte maatregelen zullen komen zoals quarantaines en coronatests. Tja, ’t een beetje zoals de porno-industrie waar je een week moet inplannen voor alle kus- en contactscènes en eerst alle acteurs een test moeten ondergaan! (Lacht) Want daar gaat het uiteindelijk over: voor en na de opnames mag de cast doen en laten wat ze wil, maar als je geen veiligheid kan garanderen tussen action en cut, heb je geen film… Daarnaast is het ook afwachten op de planning van hoofdactrice Sylvia Hoeks. Zij is moeten stoppen met de opnames van het tweede seizoen van See, dus we zijn afhankelijk hoe haar agenda zal schuiven. Dat geldt trouwens ook voor mij, want ondertussen zijn er enkele Amerikaanse projecten in een kleine stroomversnelling geraakt. Nu dobberen die plannen wat rond in een nieuwe dam, totdat de rivier weer mag stromen. (Lacht) Tja: reculer pour mieux sauter: goede dingen hebben tijd nodig! (Knipoogt).